۱۴ مهر؛ روز دامپزشکی یا روز تبریک به دامپزشکان؟

۱۴ مهر قرار بود فرصتی باشد برای یادآوری جایگاه دامپزشکی در سلامت جامعه؛ حرفه‌ای که مسئولیت آن از درمان حیوانات بسیار فراتر می‌رود و با امنیت غذایی، بیماری‌های مشترک انسان و حیوان و سلامت عمومی گره خورده است.
اما پرسش اینجاست: آیا ۱۴ مهر امروز بیشتر از آنکه «روز دامپزشکی» باشد، به «روز تبریک به دامپزشکان» تبدیل نشده است؟
هر سال پیام‌های تبریک، مراسم، تقدیرها و جشن‌هایی برگزار می‌شود؛ اما بخش قابل توجهی از این مناسبت‌ها درون جامعه دامپزشکی باقی می‌ماند. دامپزشکان به دامپزشکان تبریک می‌گویند، مسئولان برای دامپزشکان سخنرانی می‌کنند و در نهایت، جامعه‌ای که باید مخاطب اصلی پیام دامپزشکی باشد، کمتر از اهمیت این حرفه می‌شنود.
شاید مسئله اصلی همین‌جاست: دامپزشکی ایران بیش از آنکه برای جامعه توضیح داده شود، برای خودش جشن گرفته است.
اما مشکل فقط به نحوه برگزاری این روز محدود نمی‌شود. مسئله عمیق‌تر، جایگاهی است که دامپزشکی در ساختار سلامت کشور پیدا کرده است. دامپزشکی یک حرفه صرفاً صنفی یا محدود به درمان حیوانات نیست. کنترل بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، نظارت بر فرآورده‌های خام دامی، امنیت غذایی و پیشگیری از بسیاری از تهدیدهای بهداشتی، بخشی از مسئولیت‌های مستقیم این حرفه است. به همین دلیل، سازمانی که مسئولیت چنین حوزه‌ای را بر عهده دارد، ماهیتی اساساً تخصصی، فنی و بهداشتی دارد.
با این حال، یکی از پرسش‌های جدی امروز این است که آیا ساختار مدیریتی و تصمیم‌گیری در حوزه دامپزشکی، به اندازه کافی از منطق تخصصی و کارشناسی فاصله نگرفته است؟ وقتی ملاحظات سیاسی و غیرتخصصی وارد عرصه‌ای می‌شوند که تصمیم‌های آن مستقیماً با سلامت عمومی و امنیت غذایی مردم ارتباط دارد، نخستین چیزی که آسیب می‌بیند، اعتماد به تخصص است.
در کنار این مسئله، بحران آموزش نیز آینده حرفه را با پرسش‌های جدی روبه‌رو کرده است. افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی دامپزشکی، گسترش مسیرهای آموزشی و فاصله گرفتن تعداد دانش‌آموختگان از ظرفیت واقعی بازار کار، بدون توجه همزمان به کیفیت آموزش، امکانات بالینی و نیاز واقعی کشور، می‌تواند در بلندمدت به تضعیف جایگاه حرفه‌ای دامپزشکی منجر شود.
نمی‌توان از دامپزشکی قدرتمند در نظام سلامت سخن گفت، اما درباره کیفیت و کمیت آموزش، آینده شغلی دانش‌آموختگان و جایگاه تخصصی این حرفه در ساختار حکمرانی سکوت کرد.
۱۴ مهر اگر قرار است واقعاً روز ملی دامپزشکی باشد، شاید بهتر است از خودمان بپرسیم:
چرا جامعه هنوز دامپزشکی را بیشتر با «درمان حیوانات» می‌شناسد تا با «سلامت انسان»؟
چرا درباره آینده آموزش دامپزشکی متناسب با واقعیت‌های حرفه تصمیم‌گیری نمی‌شود؟
و چرا جایگاه یک حرفه تخصصی بهداشتی در ساختار تصمیم‌گیری کشور هنوز متناسب با مسئولیت‌های واقعی آن نیست؟
روز دامپزشکی زمانی معنا پیدا می‌کند که این روز، فقط فرصتی برای تبریک گفتن به دامپزشکان نباشد؛ بلکه فرصتی باشد برای بازنگری در جایگاه دامپزشکی در نظام سلامت، امنیت غذایی و حکمرانی کشور.
۱۴ مهر، بیش از آنکه به یک جشن دیگر نیاز داشته باشد، به یک گفت‌وگوی جدی درباره آینده دامپزشکی ایران نیاز دارد.