نخستین جشنواره منطقهای شعر بلوط با هدف پاسداشت جنگلهای زاگرس و فرهنگسازی برای حفاظت از درختان بلوط، در شهرستان فلارد برگزار شد. این رویداد فرهنگی که با استقبال شاعران از استانهای مختلف همراه بود، به محلی برای همصدایی هنر و طبیعت تبدیل شد.
به گزارش اختصاصی نسخه مهر؛ مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری در این مراسم با اشاره به جایگاه بیبدیل بلوط در حیات زاگرس گفت: «زندگی در زاگرس به بلوط وابسته است. بلوط گونهای بسیار پایدار است که برای تبدیل شدن به درختی تنومند، سالها مراقبت میخواهد، اما منفعتطلبیهای اقتصادی، اقدامات غیرفرهنگی و رفتارهای غیرکارشناسی، این سرمایه طبیعی را در معرض نابودی قرار داده است.» سنجابها دانههای بلوط را در سوراخهای زمین، زیر ریشه یا سوراخ درختان مخفی میکنند که این کار کمک فراوانی به رشد و تجدید حیات جنگلهای بلوط میکند. سنجاب ایرانی، بومی مناطق جنگلی غرب کشور است و در جنگلهای بلوط استانهای زاگرسنشین زندگی میکند. در مقابل تخریب زیستگاه به دلیل دخل و تصرف اراضی توسط عامل انسانی، آتشسوزی جنگلها، خشکیدن درختان بلوط ، مهمترین عوامل تهدید کننده حیات سنجاب ایرانی است.
محسن کریمی با ارائه آماری از وضعیت جنگلهای استان افزود: «از یک میلیون و ۶۰۰ هزار هکتار وسعت چهارمحال و بختیاری، حدود ۳۳۰ هزار هکتار را جنگل با گونه غالب بلوط تشکیل میدهد. حدود ۹۵ درصد از جنگلهای استان نیز بلوط است.»
وی آتشسوزیهای سال گذشته را زخمی بر پیکر زاگرس دانست و گفت: «بیش از ۹ آتشسوزی بزرگ رخ داد که در حوزه محیط زیست بیش از ۴۵ هکتار و در حوزه منابع طبیعی صدها هکتار از جنگلهای بلوط سوخت.»
کریمی همچنین از گسترش آفت جوانهخوار بلوط خبر داد و اظهار کرد: «این آفت تاکنون بیش از ۵۰ هزار هکتار از جنگلهای استان را آلوده کرده است؛ آلودگیای که از ۱۰ هزار هکتار آغاز شد و به سرعت گسترش یافت.» او خشکسالی، کاهش رطوبت، برداشت بیرویه چوب و چرای مفرط دام را از دیگر عوامل کاهش مقاومت جنگلهای بلوط برشمرد.
با این حال، برگزاری جشنواره شعر بلوط نشان داد که میتوان از زبان هنر برای حفاظت از طبیعت بهره گرفت. مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی چهارمحال و بختیاری در این باره گفت: «۵۵۰ اثر از شاعران استانهای مختلف به دبیرخانه جشنواره ارسال شد و برگزیدگان در سه بخش آزاد، بلوط و شهدا معرفی شدند.»
شهرام فرجی هدف از این جشنواره را حمایت از محیط زیست، توجه به ارزشهای طبیعی و بهرهگیری از ظرفیت ادبیات برای پاسداشت منابع طبیعی عنوان کرد.
این رویداد فرهنگی در حالی برگزار شد که کارشناسان هشدار میدهند حفاظت از بلوط بدون مشارکت مردمی و فرهنگسازی ممکن نیست. مدیرکل حفاظت محیط زیست استان با تأکید بر این موضوع گفت: «مراقبت از بلوط و جنگل، در واقع مراقبت از زندگی و آینده فرزندان ماست.»
برگزاری چنین جشنوارههایی میتواند گامی امیدبخش برای نهادینه کردن فرهنگ حفاظت از زاگرس در جامعه باشد؛ جایی که شعر و هنر، صدای بلوطهای خاموش میشود.
محمد نیکخواه دهکردی، خبرنگار نسخه مهر
