کشور بوتان در «روز جهانی هاری» به دلیل ریشه‌کنی هاری قابل‌انتقال از سگ‌ها مورد تقدیر قرار گرفت

سازمان جهانی بهداشت رسماً کشور بوتان را به دلیل ریشه‌کنی هاری انسانیِ ناشی از سگ به‌عنوان یک معضل بهداشت عمومی مورد تأیید قرار داد؛ اقدامی که هم‌زمان با «روز جهانی هاری» در ۲۸ سپتامبر صورت گرفت.

به گزارش کمیته تخصصی پایگاه خبری نسخه مهر به گفته سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بوتان نخستین کشور در منطقه جنوب شرق آسیا و دومین کشور در سطح جهان (پس از مکزیک) است که موفق به کسب این تأییدیه شده است.

نزدیک به ۹۹ درصد از کل موارد ابتلا به هاری در انسان در سراسر جهان، ناشی از گاز گرفتگی یا خراش توسط سگ آلوده است. پس از بروز علائم، بیماری هاری تقریباً همیشه کشنده است.

سازمان جهانی بهداشت در تاریخ ۴ سپتامبر تأیید کرد که بوتان از ژوئن ۲۰۲۳ هیچ مورد مرگ‌ومیر انسانی ناشی از هاریِ منتقل‌شده توسط سگ ثبت نکرده و ثابت کرده است که از منابع و سیستم‌های لازم برای جلوگیری از شیوع مجدد این بیماری برخوردار است.

دستاورد بوتان در شرایطی حاصل شده است که سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی بهداشت (WHO)، سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH)، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و «ائتلاف جهانی برای کنترل هاری» (GARC)، روز جهانی هاری را با شعار «با هم قوی‌تریم» گرامی می‌دارند؛ اقدامی که در راستای پیشبرد هدف جهانیِ ریشه‌کنی مرگ‌ومیر ناشی از هاری در انسان تا سال ۲۰۳۰ و ذیل ابتکار «صفر تا سال ۳۰» صورت می‌گیرد.

سازمان جهانی بهداشت در بیانیه‌ای اعلام کرد که بوتان برای ریشه‌کنی هاری، به‌طور مستمر بر رویکرد جامع «یک سلامت» (One Health) سرمایه‌گذاری کرده است؛ رویکردی که بر درهم‌تنیدگی سلامت انسان، حیوان و محیط زیست تأکید دارد.

در سال ۲۰۲۱، پادشاه بوتان با صدور فرمانی سلطنتی، «برنامه ملی و شتاب‌یافته مدیریت جمعیت سگ‌ها و کنترل هاری» را آغاز کرد؛ برنامه‌ای که به‌صورت مشترک توسط وزارت بهداشت و وزارت کشاورزی و دامپروری اجرا می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که تیم‌های سیار سلامت و دامپزشکان، با یاری داوطلبان غیرنظامی، موفق به دستیابی به پوشش ۱۰۰ درصدی عقیم‌سازی جمعیت سگ‌های ولگرد (بدون صاحب) در این کشور شده‌اند. آن‌ها همچنین بیش از ۹۰ درصد از این سگ‌ها را علیه بیماری هاری واکسینه کردند که این میزان فراتر از حد نصاب ۷۰ درصدیِ توصیه‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت برای قطع زنجیره انتقال بیماری است.

علاوه بر این، درمان پیشگیری پس از مواجهه  ​​که پس از تماس با عامل هاری و برای جلوگیری از رسیدن ویروس به سیستم عصبی مرکزی و مرگ بیمار انجام می‌شوددر هر ۲۰ منطقه کشور بوتان به‌صورت کاملاً رایگان ارائه می‌گردد و هزینه آن توسط «صندوق امانی سلامت بوتان» تأمین می‌شود.

تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در بیانیه مطبوعاتی این سازمان گفت: «من این دستاورد تاریخی را به بوتان تبریک می‌گویم؛ دستاوردی که گامی دیگر در مسیر تحقق هدف ما برای پایان دادن به مرگ‌ومیر انسان‌ها بر اثر هاریِ منتقل‌شده از سگ تا سال ۲۰۳۰ محسوب می‌شود. موفقیت بوتان نشان می‌دهد که سلامت انسان‌ها، حیوانات و محیط زیستی که در آن مشترک هستیم، پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند.»

سازمان جهانی بهداشت حیوانات (WOAH) در بیانیه‌ای اعلام کرد که تأیید سازمان بهداشت جهانی یک نقطه عطف بزرگ است، اما پایان این سفر نیست. در ادامه آمده است: «هوشیاری مداوم برای حفظ نظارت، حفظ پوشش واکسیناسیون بالا، تقویت نظارت بر هاری حیات وحش، افزایش همکاری‌های مرزی و تضمین تأمین مالی بلندمدت برای فعالیت‌های پیشگیری و کنترل هاری ضروری خواهد بود.»

در ۱۴ سپتامبر، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که شیلی نیز برای ریشه‌کنی هاری منتقل شده از سگ تأیید شده است – اولین کشور آمریکای جنوبی که این کار را انجام داده است، زیرا از سال ۱۹۷۲ هیچ مورد انسانی ثبت نشده است.

لازم به ذکر است در ایران سالهاست سازمان دامپزشکی کشور موسسات تولید واکسن و بخش خصوصی در مسیر مبارزه با بیماری هاری فعالیت داشته اند و در حالیکه میزان تلفات انسانی امروز در جهان حدود 59 هزار نفر در سال است در کشور ما این تعداد در سال گذشته بیست نفر اعلام شده بود.

روز گذشته به مناسبت روز جهانی بیماری هاری از سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگ تا سال با حضور مسئولان دامپزشکی و بهداشت و درمان و متخصصان مرنبط رونمایی شد.

تصویر: سگی در روستای نوبدینگ در منطقه وانگدو فودرنگ در بوتان